شناخت اجمالی از نهضت امام حسین(ع)

الف : مراحل زندگی امام حسین(ع) .

تولد : سوم شعبان سال چهارم هجری در شهر مدینه .

مراحل رشد : مدت 6 سال از دوران کودکی را در زمان جد بزرگوارش سپری کرد . مدت 30 سال در کنار پدرش امام علی(ع) زندگی کرد. پس از شهادت پدر (در سال 40هـ . ق) مدت 10 سال در صحنه اجتماعی سیاسی در کنار برادر بزرگوار خود امام حسن(ع) قرار داشت ...

شناخت اجمالی از نهضت امام حسین(ع)

الف : مراحل زندگی امام حسین(ع) .

تولد : سوم شعبان سال چهارم هجری در شهر مدینه .

مراحل رشد : مدت 6 سال از دوران کودکی را در زمان جد بزرگوارش سپری کرد . مدت 30 سال در کنار پدرش امام علی(ع) زندگی کرد. پس از شهادت پدر (در سال 40هـ . ق) مدت 10 سال در صحنه اجتماعی سیاسی در کنار برادر بزرگوار خود امام حسن(ع) قرار داشت .

پس از شهادت برادر (در سال 50 هـ .ق) بمدت 10 سال در اوج قدرت معاویه در مقابل او شجاعانه ایستاد و سرانجام در برابر حکومت یزید قیام نمود .

شهادت : دهم محرم سال 61 هـ . ق در سرزمین کربلا .

1ـ ب : اوضاع سیاسی اجتماعی دوران امام حسین(ع) :

در زمان امام (ع) انحراف از اصول و موازین اسلام که از دو دهه قبل گسترش یافته بود به اوج خود رسیده بود معاویه که در آن زمان طی سالها بعنوان استاندار شام مطرح بود موقعیت خود را کاملاً تثبیت نمود و بعنوان خلیفه مسلمین سرنوشت ممالک اسلامی را بدست گرفت .

2ـ ب : اوضاع جامعه اسلامی در عصر حکومت معاویه :

معاویه با بکارگیری شیوه سیاست ضد اسلامی ، از یک سو ، سیاست فشار سیاسی ، اقتصادی را بر مسلمانان آزاده اعمال میکرد و با سرکوب و تحمیل فقر و گرسنگی بر آناان مانع هرگونه اعتراض و مخالفت می شد و از دیگر سوی با حمایت از بعضی از قبایل و نژادها با ایجاد تفرقه داخلی ، مردم را به جان هم می انداخت تا مردم هرچه بیشتر در داخل تضعیف شوند و در نتیجه کاری به حکومت سلطنتی او نداشته باشند .

معاویه عملاً اسلام را تحریف کرد و حکومت اشرافی را برای اولین بار در جهان اسلام پی ریزی کرد ، و جالب اینکه تمام جنایات خود را با نیرنگ و فریب ، رنگ و لعاب دینی می داد تا در اذهان عوام مشروعیت خود را حفظ کند .

3ـ ب : مردم در عصر معاویه :

در اثر سیاست شوم سیاسی اجتماعی در عصر معاویه شخصیت و عزت جامعه اسلامی از دست رفته بود و مسلمانان برخلاف تعالیم قرآن و پیامبر به مردمی ترسو ، سازش کار و عافیت طلب تبدیل شده بودند به نحوی که یا در برابر حکومت دیکتاتوری مهر سکوت بر لب داشته یا به حمایت حاکمان ظلم پیشه زمان خود می پرداختند و در اثر این سیاست شوم شخصیت جامعه اسلامی مسخ و ارزشهای الهی انسان دگرگون و اسلام پیامبر به دین حکومتی تبدیل شده و با انواع گوناگون بدعتها در خدمت منافع حزب بنی امیه قرار گرفته بود .

ج : امام حسین(ع) در عصر معاویه :

امام (ع) در عصر حکومت معاویه با شناخت اوضاع سیاسی اجتماعی زمان خود دست به قیام مسلحانه نزد زیرا معاویه با تسلط تبلیغاتی گسترده آنچنان بر افکار عمومی مسلط بود که به راحتی می توانست قیام امام را یک اختلاف سیاسی و کشمکش بر سر قدرت و حکومت معرفی کند نه قیام حق علیه باطل .

اما حضرت در دوران 10 ساله امامت خود در عصر معاویه حضوری فعال در صحنه های سیاسی داشت و مدام از طریق سخنرانی و نامه های اعتراض آمیز و توقیف بیت المال به نفع فقرا و . . . اقدامات ضد اسلامی معاویه را به شدت مورد انتقاد و اعتراض قرار میداد که یکی از مهمترین این موارد موضوع انتخاب ولیعهدی یزید توسط معاویه بود ، که امام در پاسخ درخواست بیعت از ایشان برای یزید با لحنی بسیار تند از چهره پلید پدر و پسر افشاگری می کند . ( برای اطلاع از متن حضرت به سیره پیشوایان مهد پیشوائی و ص 152 به بعد رجوع شود)

علل و عوامل شکل گیری نهضت امام حسین(ع) :

به نظر می رسد سه عامل در پیدایش قیام امام حسین(ع) نقش اساسی داشت .

الف : درخواست بیعت از امام حسین(ع) برای یزید و وارد آوردن فشار و تهدید به آن حضرت برای این کار پس از مرگ معاویه در نیمه ماه رجب سال 60 هـ . ق و فراهم نمودن زیمنه های مناسب قبل از مرگ برای خلافت یزید ، او از طریق حاکم مدینه درخواست بیعت با امام (ع) را نمود از آنجا که بیعت با یزید نه تنها به معنای صحه گذاشتن بر خلافت شخص پلیدی مثل یزید بود بلکه به معنای تأیید بدعت بزرگی همچون تأسیس حکومت سلطنتی توسط معاویه نیز بود . لذا امام پس از مخالفت با بیعت ، از مدینه راهی مکه میشود تا بدینوسیله با روش تبلیغی در حرم امن خدا و در موسم حج پیام و اهداف نهضت خود را به افکار عمومی ابلاغ کند .

این شیوه در حقیقت یک عکس العمل منفی در برابر یک تقاضای نامشروع است که باید با شیوه تبلیغاتی خاصی به گوش مسلمانان می رسید و ماهیت ضداسلامی یزید افشا می شد .

ب : دعوت مردم کوفه از امام حسین(ع) به عراق :

با ارسال تقریباً 12000 نامه از سران و شخصیتها و گروههای متعدد کوفه برای دعوت امام به کوفه ایشان با اعزام نماینده خود «مسلم ابن عقیل» به آن مکان عکس العمل مثبت نشان می دهد .

ج : عامل امر به معروف و نهی از منکر :

طبق شواهد تاریخی خاندان بنی امیه به ویژه در رأس آنها ابوسفیان ، معاویه و یزید هدفی جز نابودی اسلام پیامبر نداشتند . بهترین دلیل بر این مدعا گفتار و رفتار بجامانده از ابوسفیان و معاویه و یزید است . به ویژه یزید که بر خلافت پیشینیان خود ، حداقل ظواهر اسلام را حفظ می کردند ، علناً تظاهر به فساد و گناه می کردند و حتی در اشعار بجای مانده از او ، موضوع رسالت ، نزول وحی و قیامت را انکار می کرد . (شعر : معشر الندمان قوموا و اسمعوا صوت الاغانی . . . او معروف است)

یزید جوانی ناپخته ، شهوت پرست ، فاقد دور اندیشی ، کوته فکر و عیاش بود . به نحوی که به قول مورخان سرانجام جان خود را در راه هوسرانی و افراط در شرابخواری از دست داد .

یزید در رفتار با مردم روش فرعون را در پیش گرفته بود (کتاب مروج الذهب ، مسعودی ، ج 3 ص 67 و 68)

در چنین شرایطی است که امام(ع) در پاسخ به تقاضای بیعت از او برای یزید می فرماید : انا للله و انا الیه راجعون و علی الاسلام السلام . . . در این صورت باید فاتحه اسلام را خواند .

مهمترین عامل قیام امام حسین(ع) :

به نظر می رسد در میان سه عامل مذکور بیشترین ارزش را عامل سوم یعنی امر به معروف و نهی از منکر دارد زیرا اولاً نامه های کوفیان در مکه بدست حضرت می رسید و ثانیاً حضرت پس از شنیدن خبر شهادت مسلم در کوفه نه تنها دست از قیام برنداشت شورانگیزترین سخنرانیهای ایشان از این پس آغاز میگردد که در تمامی آنها وظیفه امر به معروف و نهی از منکر به اشکال گوناگون مورد تأکید قرار گرفته است .

بنابراین دلیل قیام حضرت صرفاً تقاضای بیعت با یزید و یا دعوت کوفیان از ایشان نبود بلکه اگر این دو عامل هم واقع نمی شد باز ایشان با منطق اعتراض و تهاجم به حکومت ضداسلامی به دلیل آلوده کردن دنیای اسلام با منکرات، فساد و انحرافات به حکم مسئولیت شرعی و وظیفه الهی خود قیام می کرد . زیرا همانطور که در وصیت نامه سیاسی اعتقادی امام(ع) بیان شد ، ایشان انگیزه قیام خود را چهار چیز اعلام میکند :

1ـ اصلاح امور امت

2و 3 ـ  امر به معروف و نهی از منکر

4ـ پیروی از سیره جدش پیامبر و پدرش علی(ع) و احیای سیره و روش آن دو بزرگوار (حماسه حسین ، استاد مطهری ، ج 2و3 و سیره پیشوایان مهد پیشوائی)

چرا نهضت امام حسین(ع) یک نهضت مقدس است ؟

نهضت امام حسین(ع) نهضتی فوق العاده با عظمت و مقدس است ، زیرا تمام شرایط تقدس یک نهضت در قیام ایشان جمع شده است . آن شرایط به قرار زیر است .

1ـ یک نهضت زمانی مقدس و آرمانی است که هدف آن ، شخصی و فردی نباشد بلکه نوعی و انسانی باشد یعنی برای تحقق عدالت ، مساوات ، توحید ، کرامت انسانی و . . . باشد .

2ـ اینکه آن نهضت بر پایه یک بینش و درک و بصیرت قوی استوار باشد . یعنی عامل افزایش سطح گاهی مردم از واقعیتهای تلخی که در آن قرار د ادر بشود .

3ـ اینکه نهضت ماندگار در تاریخ باید منحصر به فرد باشد .

نهضت امام حسین(ع) تمامی شرایط مذکور را داراست ، زیرا نهضت ایشان یک حماسه مقدس است ، چون اهداف نهضت ایشان مقدس و پاک منزه است یعنی هدف امام(ع) از قیام جنبه الهی دارد و صرفاً انجام یک رسالت و وظیفه الهی است نه یک هدف محدود به منافع فردی ، ملیتی یا نژادی و جغرافیایی یا خودخواهانه . جنبه دیگر قداست نهضت امام (ع) این است که ایشان در عصری که دولت ظالم و دیکتاتور و ضدبشری یزیدی تمام امکانات مادی و معنوی حتی دین را به نفع خود مصادره کرده بودند ، همانند ابراهیم در عصر خفقان نمرودی و موسی وار در عصر نابودی عزت انسانها به مانند مشعلی فروزان بر تمامی سیاهی ها و ظلمتهای نفرت و شرک و نفاق حمله برد و با نثار جان خود روشنائی خاصی به قلوب تیره و تار بشریت تابانید بطوریکه الگوی تمام آزادی خواهان و عدالت خواهان تاریخ گردید در حالیکه تا کنون دیده نشده عدالتخواه آزاده ای از شخصیتهایی مثل ناپلئون ، هیتلر ، اسکندر ، نادر شاه و . . . الگو گرفته باشد .

آری شخصیت حسین حماسه است ، شور است ، عظمت است ، صلابت است ، اوج حق پرستی است ، تعالی است زیرا او از زبان پیامبر نقل می کند : «خداوند کارهای بزرگ متعالی را دوست دارد و از چیزهای پست و ناچیز بدش می آید م . حسین شخصیتی است که بنا به فرمایش خود « ارزش منافع دنیایی در نزد او مثل بقایای غذا در لای دندانهاست» .

او مردم دنیاپرست که بنده دنیا شده اند و دین لقالقه زبان آنها را تحقیر می کند چرا که دنیا زدگی حتی دین و دینداری را به خطر می اندازد و این نوع زندگی حتی از مرگ هم پست تر است ، زیرا هدف ، بسیار ناچیز و محدود است .

امام حسین(ع) در بیان اهداف نهضت خود صراحتاً می فرماید : جامعه را فساد و گناه فراگرفته ، جامعه اسلامی جدم از سیر اصلی خود منحرف شده است ، لذا من بعنوان یک مسلمان اصلاح طلب صرفاً برای اصلاح اسلامی قیام نمودم و هدفی جز امر به معروف و نهی از منکر و احیای سیره جدم و پدرم ندارم .

بنابراین امام حسین(ع) بنیانگذار یک مکتب علمی است که در پرتو آن قوانین تعالی بخش اسلام احیاء خواهد شد .

«پس نهضت امام یک نهضت مقدس است »